De geest is uit de fles

Aldus een reactie van Hans Spekman (PvdA) in de richting van Geert Wilders (PVV) over zijn oproepen tot geweldloos verzet tegen de noodopvang van vluchtelingen in een gemeente. De geest is inderdaad uit de fles, maar is dat erg? Ik heb het dan niet over de groep van schreeuwende en stenen gooiende mensen maar over dat deel van de lokale samenleving die sinds de opkomst van Pim Fortuyn een gezicht hebben gekregen en die zich afkeren van de politiek, Europa en de globalisering. Het is dat deel van de lokale samenleving die zich door de komst van de vele vluchtelingen onveilig voelen, verdringing op de woningmarkt vreest en – eigenlijk ten onrechte – jaloers is op de vluchteling omdat die in hun ogen financieel beter worden onderhouden dan zijzelf. Deze groep mensen is door het SCP in hun onderzoek “Geld op de plank” wordt omschreven als “niet gebruikers”. In de hedendaagse trend van minder overheid en meer samenleving – ook wel aangeduid als participatiesamenleving – zijn de niet gebruikers opstandig omdat voor de vluchteling het adagium van meer overheid en minder samenleving geldt en dus alles krijgen wat zij niet krijgen. Daarbij opgeteld het gevoel van onveiligheid en sociaal culturele verschillen en weg is het draagvlak voor de noodopvang. De vraag is wat je daar als gemeenteraad aan doet. Het tijdig en correct informeren over noodopvang is voor dat deel van de samenleving onvoldoende. Je zult meer moeten doen. In die zin vind ik het helemaal niet erg dat de geest uit de fles is en naar mijn idee moet je ook niet proberen die weer in de fles te krijgen. De overgang naar een participatiesamenleving is niet geleidelijk gegaan maar is als het ware als legitimatie gebruikt om gemeenten verantwoordelijk te maken voor het sociaal domein met daarbij een fikse korting op het budget. Herijking van het gemeentelijk minimabeleid, extra inspanningen op het gebied van de sociale volkshuisvesting en een zorggerichte benadering van het sociaal domein zijn daarbij sleutelwoorden. Om dit alles goed te laten verlopen is het van belang dat je als gemeenteraad een goed beeld hebt van de lokale samenleving en dat je op basis daarvan een goed ingericht en bewust proces van burgerparticipatie van start laat gaan. Kies bij een proces van burgerparticipatie voor een onafhankelijke procesbegeleider zodat je als lokale politiek de handen vrij hebt om inhoudelijk het proces te benaderen en niet krampachtig de rol van begeleider van het proces hoeft te spelen. Wat mij betreft de geest niet terug in de fles maar als gemeenteraad verantwoordelijkheid nemen en beleid ontwikkelen om – weer – tot een lokale samenleving te komen waarbij niet gebruikers weer gebruikers worden en in de samenleving participeren. In mijn optiek een betere benadering voor het krijgen van – meer – draagvlak.